Przełom w systemie przyłączeniowym dla odnawialnych źródeł energii

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, który ma na celu fundamentalną reformę zasad przyłączania nowych źródeł wytwórczych, w szczególności odnawialnych źródeł energii (OZE), do krajowej sieci elektroenergetycznej. Głównym celem zmian jest odblokowanie potencjału inwestycyjnego w sektorze zielonej energii, który w ostatnich latach napotykał na poważne bariery związane z ograniczoną przepustowością sieci i długotrwałymi procedurami administracyjnymi.

Kluczowe filary reformy

Projektowana nowelizacja wprowadza kilka istotnych mechanizmów, które mają usprawnić i przyspieszyć proces przyłączeniowy.

Elastyczne umowy przyłączeniowe

Jedną z najważniejszych innowacji jest wprowadzenie tzw. elastycznych umów przyłączeniowych. Dotychczas inwestor, po uzyskaniu warunków przyłączenia, miał ograniczony czas na dopełnienie formalności i rozpoczęcie budowy. Nowe przepisy mają pozwolić na bardziej elastyczne zarządzanie tym procesem, uwzględniając realne czasy dostaw komponentów (np. turbin wiatrowych czy paneli fotowoltaicznych) oraz inne zmienne czynniki rynkowe. Ma to zapobiec sytuacjom, w których wartościowe moce przyłączeniowe przepadają z powodu opóźnień po stronie inwestora, wynikających często z przyczyn od niego niezależnych.

Cable pooling – współdzielenie infrastruktury

Kolejnym kluczowym rozwiązaniem jest formalne wdrożenie zasady cable poolingu. Mechanizm ten umożliwi kilku niezależnym wytwórcom OZE (np. farmie wiatrowej i farmie fotowoltaicznej) współdzielenie jednego przyłącza do sieci. Jest to niezwykle istotne z technicznego i ekonomicznego punktu widzenia.

„Cable pooling maksymalizuje wykorzystanie istniejącej i nowobudowanej infrastruktury sieciowej, która często jest głównym wąskim gardłem rozwoju OZE. Dzięki temu rozwiązaniu, z jednego przyłącza może korzystać źródło wiatrowe, które produkuje energię głównie w nocy i zimą, oraz źródło fotowoltaiczne, którego szczyt produkcji przypada na dzień i lato. To komplementarne uzupełnianie się profilów generacji zwiększa stabilność dostaw i efektywność wykorzystania sieci.” – tłumaczy ekspert rynku energii.

To rozwiązanie jest szczególnie korzystne dla tzw. hybrydowych źródeł energii.

Przyspieszenie i digitalizacja procedur

Projekt ustawy zakłada również znaczące skrócenie i uproszczenie administracyjnej ścieżki przyłączeniowej. Ma to zostać osiągnięte m.in. poprzez:

• Określenie maksymalnych, prawnie wiążących terminów na poszczególne etapy procedury przez operatorów sieciowych.
• Większe wykorzystanie platform cyfrowych do składania wniosków i komunikacji, co ma ograniczyć biurokrację.
• Większą przejrzystość i dostępność informacji o wolnych mocach przyłączeniowych w sieci.

Skutki i perspektywy dla rynku OZE

Wprowadzenie tych zmian jest odpowiedzią na palące potrzeby rynku. Ograniczona przepustowość sieci dystrybucyjnych i przesyłowych była w ostatnich latach jednym z głównych hamulców dla dynamicznego rozwoju projektów wiatrowych i fotowoltaicznych w Polsce. Wielu inwestorów, pomimo posiadanych pozwoleń, musiało czekać latami na decyzję o przyłączeniu lub otrzymywało negatywne odpowiedzi.

Oczekuje się, że reforma przyniesie kilka konkretnych korzyści:

• Przyspieszenie realizacji projektów: Krótsze procedury oznaczają szybsze oddawanie nowych mocy do użytku.
• Lepsze wykorzystanie sieci: Cable pooling i elastyczność zwiększą efektywność wykorzystania istniejącej infrastruktury, odraczając konieczność bardzo kosztownych inwestycji sieciowych.
• Wzrost bezpieczeństwa energetycznego: Szybszy przyrost mocy z OZE dywersyfikuje miks energetyczny i redukuje zależność od importu paliw kopalnych.
• Pobudzenie inwestycji: Przewidywalne i szybsze reguły gry zachęcą więcej podmiotów, w tym mniejszych inwestorów, do angażowania kapitału w zieloną energię.

Projekt nowelizacji trafi teraz do prac parlamentarnych. Branża OZE z nadzieją, ale i ostrożnym optymizmem, przygląda się dalszym losom ustawy, mając świadomość, że jej ostateczny kształt będzie kluczowy dla realizacji krajowych celów w zakresie transformacji energetycznej.

Foto: www.pexels.com