Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomił program dofinansowania dla inwestycji w wysokosprawną kogenerację opartą na odnawialnych źródłach energii oraz magazyny energii. Budżet przedsięwzięcia wynosi pół miliarda złotych, a środki pochodzą zarówno z funduszy unijnych, jak i krajowych.

Kto może skorzystać z programu?

Wsparcie skierowane jest do szerokiego grona podmiotów: przedsiębiorców, jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów świadczących usługi publiczne oraz spółdzielni mieszkaniowych. To odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na stabilne, niskoemisyjne źródła energii w Polsce, gdzie system ciepłowniczy wciąż w dużej mierze opiera się na węglu.

Jakie projekty kwalifikują się do dofinansowania?

Program obejmuje budowę i rozbudowę instalacji kogeneracyjnych o mocy powyżej 50 kWe, wykorzystujących biomasę (z wyłączeniem leśnej), biogaz lub biometan. Dopuszczalne są również instalacje trigeneracyjne, które wytwarzają energię elektryczną, ciepło i chłód. Warunkiem otrzymania wsparcia jest wprowadzenie co najmniej 70% wyprodukowanego ciepła do publicznej sieci ciepłowniczej w ciągu roku.

Magazyny energii mogą być finansowane wyłącznie jako element zintegrowany z instalacją kogeneracyjną, służący do przechowywania energii z tego źródła. Wykluczono natomiast projekty oparte na paliwach kopalnych oraz termiczne przekształcanie odpadów. Dla większych instalacji biogazowych i biomasowych wymagane będzie spełnienie unijnych kryteriów zrównoważonego rozwoju, co wpisuje się w cele Europejskiego Zielonego Ładu.

Struktura finansowania

Budżet programu wynosi 500 mln zł, z czego 398,55 mln zł (79,7%) pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W ramach tej puli 203,26 mln zł to środki zwrotne (pożyczki), a 195,29 mln zł – bezzwrotne dotacje. Pozostałe 101,45 mln zł (20,3%) to krajowe środki z NFOŚiGW, udzielane wyłącznie w formie pożyczek.

W standardowym modelu finansowania pożyczki i dotacje mogą pokryć 100% kosztów kwalifikowanych, przy zachowaniu proporcji: 79,71% z EFRR i 20,29% ze środków krajowych. Dla projektów w formule project finance poziom wsparcia wynosi do 85% kosztów kwalifikowanych, co oznacza konieczność wniesienia co najmniej 15% wkładu własnego w formie kapitału pieniężnego – bez możliwości finansowania go kredytem czy obligacjami.

Terminy i sposób składania wniosków

Nabór ma charakter konkurencyjny i potrwa do 15 lipca 2026 r. Wnioski należy składać wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem Generatora Wniosków o Dofinansowanie. Okres kwalifikowalności kosztów obejmuje lata 2021–2029, co pozwala na uwzględnienie projektów rozpoczętych przed ogłoszeniem naboru.

Eksperci rynku energetycznego podkreślają, że program może znacząco przyspieszyć modernizację polskiego ciepłownictwa, które odpowiada za znaczną część emisji CO₂ w kraju. W połączeniu z rosnącą liczbą farm PV, rozwój kogeneracji OZE i magazynów energii może przyczynić się do stabilizacji sieci elektroenergetycznej i zwiększenia niezależności energetycznej.

Foto: images.pexels.com