Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej szykuje się do uruchomienia nowego, strategicznego programu wsparcia. Jego celem jest poprawa efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych zlokalizowanych na terenach wiejskich. Program, dysponujący budżetem 500 mln zł, jest odpowiedzią na długotrwałe problemy mieszkańców mniejszych miejscowości, którzy borykają się z wysokimi kosztami energii i niskim komfortem cieplnym w starych, często zaniedbanych budynkach.

Finansowanie i główne założenia programu

Środki na realizację programu „Poprawa efektywności budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich” pochodzą z Funduszu Modernizacyjnego, a finansowanie zostało zatwierdzone przez Europejski Bank Inwestycyjny. Kwota 500 mln zł ma zostać przeznaczona na kompleksowe działania modernizacyjne. Program zakłada możliwość uzyskania dotacji sięgającej nawet 100% kosztów kwalifikowanych, z limitem dofinansowania wynoszącym 2 tys. zł za metr kwadratowy powierzchni mieszkalnej.

Kto skorzysta ze wsparcia?

Bezpośrednimi beneficjentami programu są jednostki samorządu terytorialnego, które zarządzają zasobami komunalnymi. Chodzi przede wszystkim o gminy posiadające w swoim zasobie tzw. bloki popegeerowskie, stare kamienice oraz inne wielorodzinne budynki mieszkalne z okresu PRL, wymagające pilnej modernizacji. Realizacja inwestycji na poziomie regionalnym będzie leżeć w gestii Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).

Efekty konsultacji społecznych

Przed uruchomieniem naborów, w styczniu 2026 roku, przeprowadzono intensywne konsultacje społeczne. Wzięły w nich udział liczne instytucje, w tym resort klimatu, WFOŚiGW oraz organizacje branżowe, takie jak Forum Energii czy Stowarzyszenie Fala Renowacji. Zgłoszone uwagi koncentrowały się na czterech kluczowych obszarach:

• Rozszerzenie katalogu prac: Postulowano, by dofinansowanie objęło nie tylko ocieplenie ścian, ale także wymianę stolarki okiennej, modernizację systemów grzewczych oraz instalację odnawialnych źródeł energii, takich jak Farmy pv, pompy ciepła czy magazyny energii.
• Elastyczność funkcjonalna: Zwracano uwagę na potrzebę objęcia wsparciem budynków pełniących również funkcje społeczne, np. świetlic wiejskich.
• Dostosowanie budżetów: W obliczu inflacji kosztów sugerowano zwiększenie jednostkowych limitów finansowania.
• Wsparcie najuboższych: Podkreślano, że program musi być skutecznym narzędziem walki z ubóstwem energetycznym.

Realne korzyści dla mieszkańców i środowiska

Głównym celem programu jest bezpośrednia poprawa jakości życia mieszkańców oraz redukcja negatywnego wpływu na środowisko. Szacuje się, że głęboka termomodernizacja połączona z instalacją OZE może obniżyć rachunki za ogrzewanie nawet o 75–90%. Dodatkowo, program ma na celu redukcję zużycia energii pierwotnej o minimum 30% w modernizowanych budynkach oraz znaczące ograniczenie emisji CO2, co przełoży się na poprawę jakości powietrza w lokalnych społecznościach.

Kolejne kroki i harmonogram

Według informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW, program znajduje się obecnie w fazie finalnego opracowywania dokumentacji naborowej. Uwagi zgłoszone podczas konsultacji mają zostać uwzględnione w regulaminach. Start pierwszych naborów w poszczególnych województwach jest planowany jeszcze w 2026 roku. To szansa na systemową zmianę dla tysięcy mieszkańców wsi, którzy od lat czekali na kompleksową pomoc w zakresie modernizacji swoich domów.

Foto: images.pexels.com