Infrastruktura sieciowa jako kluczowe wyzwanie dla OZE

Polski sektor odnawialnych źródeł energii odnotowuje imponujący wzrost mocy zainstalowanej, szczególnie w obszarze fotowoltaiki i energetyki wiatrowej. Jednak ten dynamiczny rozwój napotyka na poważną barierę, która może spowolnić transformację energetyczną kraju. Według analiz ekspertów branżowych na rok 2026, głównym problemem staje się niewystarczająca i przestarzała infrastruktura sieciowa, która nie nadąża za tempem przyłączania nowych instalacji OZE.

Saturacja sieci dystrybucyjnych

Operatorzy sieci dystrybucyjnych (OSD) w wielu regionach Polski sygnalizują problem tzw. saturacji, czyli maksymalnego wykorzystania możliwości przesyłowych istniejących linii i stacji transformatorowych. W praktyce oznacza to, że nawet przy zainteresowaniu inwestorów budową nowych farm fotowoltaicznych czy wiatrowych, fizyczne przyłączenie ich do sieci staje się niemożliwe lub wymaga kosztownych i czasochłonnych modernizacji infrastruktury.

„Sytuacja w niektórych województwach, zwłaszcza tych o największym potencjale OZE, jest już dziś bardzo trudna. Kolejki do wydania warunków przyłączenia są długie, a w wielu lokalizacjach po prostu brakuje technicznych możliwości przyłączenia dodatkowej mocy” – komentuje ekspert ds. rozwoju sieci z jednego z krajowych OSD.

Niestabilność i wyzwania dla Krajowego Systemu Elektroenergetycznego

Drugim istotnym problemem jest niestabilność pracy systemu elektroenergetycznego, wynikająca z dużej penetracji źródeł odnawialnych o charakterze niesterowalnym (zależnym od warunków pogodowych). Wysoki udział generacji fotowoltaicznej, która dostarcza energię głównie w środku dnia, powoduje tzw. „duck curve” (krzywa kaczki), czyli gwałtowne spadki i wzrosty zapotrzebowania na moc z sieci szczytowej. To wymusza na operatorze systemu przesyłowego (PSE) stosowanie kosztownych mechanizmów bilansujących, a także inwestycje w magazyny energii i elastyczne źródła wytwórcze.

Konsekwencje dla inwestorów i prosumentów

Opóźnienia i trudności z przyłączaniem do sieci mają bezpośrednie przełożenie na:

• Wydłużenie czasu realizacji projektów – z kilku miesięcy do nawet kilku lat.
• Wzrost kosztów inwestycyjnych – konieczność finansowania przyłączy średniego napięcia lub budowy własnej infrastruktury.
• Niepewność prawno-finansową – problemy z uzyskaniem finansowania dla projektów bez gwarantowanych warunków przyłączenia.
• Ograniczenia dla prosumentów indywidualnych – w niektórych gminach OSD wprowadzają limity mocy przyłączeniowej dla mikroinstalacji.

Potrzebne działania systemowe

Aby przeciwdziałać tym negatywnym trendom, niezbędne są skoordynowane działania na poziomie krajowym. Kluczowe wydają się przyspieszenie inwestycji w modernizację i rozbudowę sieci dystrybucyjnych oraz przesyłowych, co wymaga zarówno zwiększenia nakładów inwestycyjnych OSD, jak i uproszczenia procedur administracyjnych związanych z budową nowych linii. Równie ważne jest wsparcie rozwoju rozproszonych magazynów energii, inteligentnych systemów zarządzania popytem (DSM) oraz technologii wodorowych, które mogą pełnić rolę długoterminowego magazynu energii. Bez tych działań, ambitne cele Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. dotyczące udziału OZE w miksie energetycznym mogą być trudne do osiągnięcia.

Foto: www.pexels.com