Komisja Europejska przygotowuje kolejny istotny krok w procesie transformacji energetycznej Unii Europejskiej. Według doniesień medialnych, unijni urzędnicy pracują nad obniżeniem podatków doliczanych do energii elektrycznej dla odbiorców końcowych. Celem tej inicjatywy jest przyspieszenie dekarbonizacji i elektryfikacji europejskiej gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem sektorów ogrzewania i transportu.

Strategia elektryfikacji UE

Nowy pomysł Brukseli, który ma zostać oficjalnie ogłoszony 19 maja br. wraz ze strategią elektryfikacji UE, ma na celu zmniejszenie zależności Unii od importu paliw kopalnych oraz zwiększenie jej odporności na szoki cenowe na rynkach gazu i ropy. Jak wskazywała przewodnicząca KE Ursula von der Leyen, tylko w ciągu 44 dni kryzysu irańskiego koszt importu tych surowców do UE wzrósł o 22 miliardy euro.

Obniżenie podatków od prądu ma bezpośrednio przełożyć się na niższe rachunki dla mieszkańców, co z kolei ma stanowić zachętę do inwestycji w pompy ciepła oraz zakup samochodów elektrycznych. Elektryfikacja tych sektorów nie tylko ograniczy emisje, ale także pozwoli lepiej zagospodarować energię produkowaną przez europejskie elektrownie wiatrowe i fotowoltaiczne, zwiększając elastyczność systemów energetycznych. W kontekście rozwoju odnawialnych źródeł energii, kluczową rolę odgrywają również duże projekty, takie jak Farmy pv, które znacząco przyczyniają się do zwiększania udziału zielonej energii w miksie.

Struktura kosztów energii elektrycznej

Według ostatniego dostępnego raportu Komisji Europejskiej (za II kwartał 2025 r.), w cenie energii elektrycznej dla przeciętnego gospodarstwa domowego w UE, koszt samej energii stanowi zaledwie 49,5%. Pozostałą część stanowią opłaty sieciowe (28,7%), podatek VAT (13,9%) oraz inne podatki (7,92%). Wysokość tych obciążeń podatkowych różni się znacząco w poszczególnych krajach członkowskich.

Szczególnie wysokie obciążenia podatkowe odnotowują gospodarstwa domowe w Niemczech, Czechach, Austrii i Danii (VAT) oraz w Belgii, Danii, Holandii i Niemczech (pozostałe podatki). Proponowana reforma ma na celu zniwelowanie tych różnic i stworzenie jednolitego, korzystnego otoczenia fiskalnego dla czystej energii.

Wyzwania i szanse

Powodzenie inicjatywy będzie uzależnione od jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich. W przeszłości podobne próby obniżenia podatków od energii elektrycznej względem paliw kopalnych były blokowane przez kilka krajów UE. Jednak obecny kontekst geopolityczny i ekonomiczny, związany z wysokimi cenami surowców, może przechylić szalę na korzyść zmian.

Jednocześnie część państw, w tym Austria, Niemcy czy Włochy, rozważa wprowadzenie tymczasowego podatku od nadzwyczajnych zysków firm zarabiających na kryzysie. Środki z niego miałyby sfinansować programy osłonowe dla poszkodowanych odbiorców, odciążając budżety państw. To rozwiązanie ma zapobiec niebezpiecznemu zjawisku stagflacji – połączeniu stagnacji gospodarczej z inflacją.

Proponowane zmiany podatkowe wpisują się w szerszy trend wspierania elektryfikacji i OZE. Stanowią one istotny sygnał dla konsumentów i inwestorów, że Unia Europejska konsekwentnie dąży do obniżania barier w przechodzeniu na czyste technologie. Realizacja tych planów może znacząco przyspieszyć proces wymiany źródeł ciepła i floty samochodowej w Europie, przyczyniając się do realizacji celów klimatycznych i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego.

Foto: cdn.gramwzielone.pl

📷 Galeria zdjęć