Nowe badania przeprowadzone przez naukowców z University of York rzucają światło na alternatywny sposób montażu paneli słonecznych. Wyniki rocznych testów, prowadzonych na systemie norweskiej firmy Over Easy Solar, wskazują, że w klimacie północnoeuropejskim pionowe ustawienie modułów fotowoltaicznych może przynieść wymierne korzyści – szczególnie w okresie zimowym oraz w godzinach porannych i wieczornych.

Dlaczego pionowe panele mogą być lepsze od tradycyjnych?

Standardowo instalacje fotowoltaiczne montuje się pod kątem około 35 stopni, zorientowane na południe, co zapewnia maksymalną produkcję energii w południe. Jednak w krajach takich jak Polska, Wielka Brytania czy Norwegia, gdzie zimą słońce jest nisko, a dni są krótkie, klasyczne ustawienie nie zawsze jest optymalne. Pionowe systemy dwustronne (VBPV) wykorzystują światło odbite od podłoża – np. od śniegu, żwiru czy jasnych powierzchni dachów – co pozwala im generować prąd nawet przy słabym nasłonecznieniu.

Badacze z Yorku odnotowali, że w miesiącach zimowych system pionowy osiągnął aż o 24,5% wyższą wydajność niż tradycyjne panele. Co więcej, w godzinach porannych (5:30–9:00) produkcja energii była średnio o 26% większa, a w popołudniowych (17:00–20:30) – o 22,9%. To szczególnie ważne dla gospodarstw domowych, które najwięcej energii zużywają właśnie rano i wieczorem – na gotowanie, ogrzewanie czy ładowanie samochodów elektrycznych.

Korzyści dla sieci i portfela

W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, jednym z głównych wyzwań związanych z fotowoltaiką jest tzw. szczyt południowy – nadmiar energii w sieci w środku dnia, gdy zapotrzebowanie jest niskie, a ceny na giełdzie spadają często do wartości ujemnych. Pionowe panele przesuwają produkcję na godziny o wyższym zapotrzebowaniu, co nie tylko odciąża sieć, ale także zwiększa opłacalność inwestycji – energia jest sprzedawana po wyższych cenach.

Według danych Over Easy Solar, koszt instalacji pionowej wynosi ok. 1200 funtów za kW (ok. 5860 zł/kW), podczas gdy tradycyjna instalacja to około 900 funtów za kW (ok. 4730 zł/kW). Mimo wyższej ceny początkowej, zwrot z inwestycji może nastąpić szybciej dzięki lepszemu dopasowaniu profilu produkcji do rynkowych cen energii. Dla porównania, w Polsce średni koszt instalacji fotowoltaicznej na dachu wynosi obecnie około 4–5 tys. zł za kW, ale ceny energii w szczycie wieczornym są nawet dwukrotnie wyższe niż w południe.

Wytrzymałość i estetyka

Pionowe systemy mają także przewagę konstrukcyjną – są bardziej odporne na silne wiatry. Przy prędkości wiatru do 100 km/h siły działające na moduły są znacznie mniejsze niż w przypadku paneli nachylonych. Dzięki niskiej masie można je montować na dachach płaskich bez konieczności stosowania ciężkiego balastu, co obniża koszty instalacji i pozwala na zastosowanie w obiektach o ograniczonej nośności. Dodatkowo, nowoczesny design sprawia, że panele dobrze komponują się z miejską architekturą, co może być istotne w przypadku budynków zabytkowych lub w strefach ochrony konserwatorskiej.

Warto podkreślić, że technologia ta nie jest jeszcze powszechnie dostępna w Polsce, ale pierwsze instalacje – np. w Nowym Jorku – pokazują, że ma potencjał. Eksperci zwracają uwagę, że w naszym klimacie, z dużą ilością dni pochmurnych i niskim kątem padania promieni słonecznych zimą, pionowa fotowoltaika może być atrakcyjnym uzupełnieniem tradycyjnych systemów, zwłaszcza w połączeniu z magazynami energii.

Więcej informacji o nowoczesnych rozwiązaniach w zakresie fotowoltaiki znajdziesz na stronie Farmy pv.

Foto: images.pexels.com