Branża fotowoltaiczna stoi u progu fundamentalnej zmiany. Dotychczasowy model inwestycyjny, oparty na budowie tzw. “gołych” farm fotowoltaicznych, czyli instalacji produkujących energię wyłącznie w oparciu o promieniowanie słoneczne, staje się coraz bardziej ryzykowny. Głównym wyzwaniem, które napędza tę transformację, jest rosnący problem ograniczeń w przyłączaniu i odbiorze energii (curtailment) ze strony operatorów sieci dystrybucyjnych i przesyłowych.

Problem curtailment: główny hamulec rozwoju PV

Termin curtailment odnosi się do sytuacji, w której operator systemu przesyłowego (OSP) nakazuje ograniczenie produkcji energii z farmy PV, mimo sprzyjających warunków pogodowych. Dzieje się tak, gdy sieć elektroenergetyczna w danym regionie jest przeciążona i nie jest w stanie odebrać oraz przetransportować całej wygenerowanej mocy. Wraz z lawinowym przyrostem mocy zainstalowanej w fotowoltaice, szczególnie w lokalizacjach o najwyższym nasłonecznieniu, zjawisko to przestaje być marginalne.

“Goła” farma PV, pozbawiona możliwości magazynowania lub elastycznego zarządzania produkcją, w momencie nakazu ograniczenia traci bezpowrotnie potencjalne przychody. To bezpośrednio wpływa na rentowność projektu i okres zwrotu inwestycji.

Hybryda PV + magazyn: odpowiedź na wyzwania sieci

Rozwiązaniem, które staje się nowym standardem w planowaniu inwestycji, są konfiguracje hybrydowe, łączące farmę fotowoltaiczną z magazynem energii elektrochemicznej (BESS – Battery Energy Storage System). Taka synergia pozwala na:

• Unikanie strat z tytułu curtailment: Nadwyżka energii, której sieć nie może w danej chwili odebrać, jest kierowana do magazynu, a nie marnowana.
• Wygładzanie profilu generacji: Magazyn pozwala na dostarczanie energii do sieci w bardziej stabilny i przewidywalny sposób, łagodząc charakterystyczne dla PV szczyty w południe i spadki wieczorem.
• Świadczenie usług systemowych: Hybrydowe elektrownie mogą uczestniczyć w rynku usług pomocniczych, takich jak regulacja częstotliwości (FCR, aFRR), co stanowi dodatkowe źródło przychodów.
• Zwiększenie wartości aktywa: Projekt zintegrowany z magazynem jest postrzegany jako bardziej przyszłościowy, mniej zależny od kaprysów sieci, a przez to atrakcyjniejszy dla inwestorów i banków finansujących.

Perspektywa 2026: hybrydy jako standard

Eksperci rynkowi wskazują, że do 2026 roku większość nowo projektowanych farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 1 MWp będzie od początku uwzględniać komponent magazynowania energii. Trend ten jest już wyraźnie widoczny w przetargach i nowych strategiach dużych developerów. Decydują o tym nie tylko względy ekonomiczne, ale także ewolucja przepisów i wymagań operatorów sieci, którzy coraz częściej oczekują od nowych źródeł zdolności do elastycznej pracy.

Przejście na model hybrydowy wymaga oczywiście wyższych nakładów inwestycyjnych początkowych oraz zaawansowanej technologii zarządzania przepływami energii (EMS – Energy Management System). Jednak w obliczu realnego ryzyka strat związanych z curtailment oraz dodatkowych strumieni przychodów, bilans ekonomiczny takiej inwestycji staje się coraz bardziej korzystny. To nie rewolucja, a ewolucyjne, lecz konieczne dostosowanie się branży OZE do realiów współczesnego systemu elektroenergetycznego.

Foto: www.pexels.com